Van vrijheidsstrijder tot genezer

Op 28 april 1990 wordt Michael Lapsley getroffen door een bombrief. De anglicaanse priester woont in die tijd in Harare, Zimbabwe. Het Zuidafrikaanse apartheidsregiem heeft hem al in 1976 als ongewenste vreemdeling het land uitgezet. Nu proberen ze father Michael zelfs in z’n ballingschap het zwijgen op te leggen.

Dat plan mislukt. Michael Lapsley verliest in de aanslag één oog en beide handen. Maar hij blijft z’n mond – z’n sterkste wapen – roeren.

Na de afschaffing van de apartheid gebruikt father Michael z’n eigen handicap om slachtoffers van de apartheid te helpen. Hij richt het Institute for Healing of Memories op. Zijn benadering wordt een groot succes, in Zuid-Afrika en wereldwijd.

De Freedom Fighter is een Healer geworden.

De autobiografie Redeeming the Past beschrijft de 3 perioden in Lapsley’s leven.

* Deel 1 gaat over de aanslag. Wat gebeurde er precies? Wie zat erachter? Wat deed het met hem? Een diep persoonlijk verslag over pijn en verdriet, leren leven met een handicap, omgaan met gevoelens van angst en vernedering, wraak en verzoening.

** Deel 2 brengt ons terug in de tijd. Geboren (1949) en opgegroeid in Nieuw-Zeeland. Als jonge priester (24) naar Zuid-Afrika gekomen en daar volledig stukgelopen op de onmenselijke apartheid. Interessant om te lezen over z’n ontwikkeling tot actief ANC-lid en z’n keuze voor het gewapende verzet. Met als gevolg ballingschap in Lesotho en Zimbabwe. Waar de bom barst.

*** Deel 3 beschrijft het wonder hoe Michael Lapsley juist door z’n handicap en pijn tot zegen is geworden voor anderen. De vrijheidsvechter is een genezer geworden. Hij leert slachtoffers zichzelf te bevrijden uit de slavernij van pijn en wraak.

**** Het IHOM boekt met z’n workshops successen in Rwanda en Australië, Ierland en Israël, Zimbabwe en New York. Deel 4 is aan deze wereldwijde missie gewijd. “In a safe, supportive space, guided by expert facilitators, participants are helped to confront sources of alienation, misunderstanding and personal suffering.”

Ik heb het boek met aandacht gelezen. Tegelijk merk ik bij het lezen dat Father Michael me steeds meer gaat irriteren. Hoe komt dat?

Deze autobiografie is een ontroerend document humain. Met alle verschil roept het natuurlijk ook herkenning op. Je komt als buitenlander in Zuid-Afrika. Hoe reageer je als christen op die scheve samenleving? Ik kwam 10 jaar later – in de nadagen van de apartheid – en ik kwam anders binnen. Maar ik herinner me levendig de vragen waarmee je geconfronteerd wordt.

Mijn irritatie komt – denk ik – voort uit twee dingen. In de eerste plaats is de persoon van de schrijver zeer nadrukkelijk aanwezig. En wel als iemand die geen moment aan zichzelf twijfelt. Radicaal keert hij zich tegen de apartheid. Onverzoenlijk sluit hij zich aan bij het ANC. Ondubbelzinnig steunt hij de gewapende strijd. Father Michael lijkt wel een ouderwetse vrijgemaakte – zo absoluut.

Geen wonder dat hij overal waar hij komt, conflicten oproept. Niet alleen bij het racistische regiem. Maar ook in z’n eigen kerk, z’n eigen anglicaanse orde – SSM, the Society of the Sacred Mission – en zelfs bij iemand als Desmond Tutu. En na de aanslag wordt dat niet anders. Ook bij de Healing of Memories blijven de ruzies niet uit.

Ik voel toch meer verwantschap met de zachtmoedige Nico Smith en meer nog David Bosch. Dat kan natuurlijk ook aan mij liggen – ik ben geen ouderwetse vrijgemaakte meer ;-).

Ik erger me ook aan Michael Lapsley’s positiekeuze.

Niet dat hij heeft leren inzien dat geweld ook structureel en institutioneel kan zijn. Die beweging heb ik zelf ook gemaakt. Geweld begint niet pas als politiemensen of soldaten hun boekje te buiten gaan – zoals in de Mamelodi Massacre van 1985. Of als het ANC bommen plaatst die onschuldige burgers doden en verminken. Het systeem van de apartheid zelf was mensonterend en gewelddadig. Dat geweld roept tegengeweld op.

Maar father Michael kiest voor de gewapende strijd met de bijbel in de hand. Hij wordt – niet op basis van een theorie maar vanuit de praktijk – een uitgesproken vertegenwoordiger van de theologie van de bevrijding. Het evangelie = bevrijding –> overal waar bevrijding plaatsvindt, is God –> het ANC doet Gods werk in Zuid-Afrika. Later wisselt hij daarbij z’n christelijke overtuiging zelfs in voor een interfaith benadering.

Hier kan ik de schrijver niet meer volgen. Ronduit irritant wordt het als hij Cuba beschrijft als het paradijs en de rol van Fidel Castro in zuidelijk Afrika als bevrijding. Met één oog zie je blijkbaar de zaken niet meer in perspectief …

Ondanks m’n kritische noten ben ik onder de indruk van deze autobiografie.

In Mamelodi stuit ik bij m’n huisbezoeken en vergaderingen ook op pijnlijke memories die geheald moeten worden. Door dit boek heb ik nieuwe inspiratie gekregen om te werken aan verzoening in de gemeente.

Father Michael Lapsley SSM with Stephen Karakashian: Redeeming the Past. My Journey from Freedom Fighter to Healer. Struik Inspirational 2012. ISBN 978-1-4153-2291-8.

Advertenties

Een gedachte over “Van vrijheidsstrijder tot genezer

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s