Christelijk begraven

De catechisatie voor nieuwe leden in Nellmapius was deze en de vorige week levendig. Normaal doe ik het praatwerk en zijn er daarna wel eens vragen. Deze keer waren de ene broeder en de vijf zusters aan het woord.

Dat komt omdat je aan elkaar went – de mensen komen meer los. Maar het ligt ook aan de onderwerpen. Vorige week les 10: Modimo le badimo, God en de voorouders. Deze week les 11: Ge re ka hlagelwa ke kotsi ya lehu, als je te maken krijgt met een sterfgeval … Actuele thema’s die veel te maken hebben met de traditionele religie.

Dat geeft mij natuurlijk ook de kans om hen aan het woord te laten komen. "Ik ben maar een lekgowa, een blanke. Vertel me nou eens, hoe zit dat precies met …?" En dan komen de verhalen. Waarna we samen de bijbel lezen. Deuteronomium 18 vers 9-15. Prediker 9 vers 5-6. Christus als de enige middelaar.

48cu8937

Wat is nou het verschil tussen een christelijke begrafenis en een sterfgeval waarbij niet-christenen de dienst uitmaken? Die vraag levert heel wat op.

  • Christenen gooien geen handvol grond op de kist. Niet-christenen hechten aan dat ritueel, met de bijpassende formule: Lerole leroleng etc. = stof tot stof … Op zich kun je daar niet veel van zeggen – we lezen Genesis 2 vers 7 en 3 vers 19 – maar als christen wil je mxc3xa9xc3xa9r zeggen – we lezen Prediker 12 vers 7. Lerole leroleng … moya go Jesu, de geest naar Jezus!
  • Heidenen versieren het graf met kopjes en borden van de overledene, of een bottel en speelgoed bij een kind. Dat lijkt onschuldig – hij heeft ze niet meer nodig – en praktisch – makkelijk om het graf terug te vinden. Maar de achtergrond is heidens: deze persoon is nu naar een andere wereld gegaan om dxc3¡xc3¡r te eten en te drinken … Dus liever niet.
  • Christenen bedekken de kist niet met een deken of – liever nog – met een huid van een geslachte koe. De achtergrond is heidens: er is een slachtoffer aan de voorouders gebracht en die garanderen nu een goede reis. Maar wij geloven niet in die reis. We begraven z’n lichaam maar z’n ziel is naar God – denk weer aan Prediker 12 vers 7.
  • Dus allerlei rituelen als de dode toespreken, met de dode de laatste nacht waken enz. – daar doen we als christenen niet aan mee. De doden weten niets, zie Prediker 9 vers 5 en 6. Wij hebben wel verdriet – zegt Paulus tegen de Tessalonicenzen – maar niet als mensen die geen hoop hebben (1 Te 4 vers 13).

48cu9321

Ook het gesprek over rouwgebruiken is duidelijk.

  • Het dragen van zwarte ‘rouw’ – kleren lijkt vrij onschuldig. Maar in deze cultuur is het omgeven met ceremonies en wetten. Een weduwe in de rouw mag een x-aantal maanden de deur niet uit. En aan het einde van de rouwperiode zijn er weer rituelen, offers en wassingen.
  • Mensen zijn bang voor de dood. In de taxi wil niemand naast die mevrouw in het zwart zitten. De chauffeur – vertelt iemand – wil zelfs haar geld niet aanpakken. – Dat is toch niet bijbels? We lezen 1 Korinte 15 vers 55: Dood, waar is je angel? Jezus heeft de dood overwonnen!
  • Allerlei rituelen rond de grafsteen zijn ook besmet. Het plaatsen van een gedenksteen is niet verkeerd – we lezen Genesis 35 vers 20. Maar om die dan eerst ‘in te pakken’ en daarna plechtig te onthullen … daar zit toch weer een heidens luchtje aan. De overledene komt nu thuis bij de badimo om nu in het rijk van de vooroudergeesten verder te leven … Vandaar dat de kerk niet meedoet met the unveiling of tombstones zoals de mensen het hier noemen.

In het algemeen – zegt iemand tijdens de les – hoeven wij de doden niet te behagen. De doden weten niets, zegt Salomo. Zij merken niks meer van een kostbare kist of een grandioos grafmonument. Doe ze maar een plezier terwijl ze nog leven!

Devisser

Hoe verder ik kom met de lessen van Arjan de Visser uit 2003, hoe meer ik merk dat ze uiterst bruikbaar zijn. Kort en bondig. Helaas alleen in Setswana. Maar ze staan midden in het leven van de mensen aan wie ik les geef.

Arjan heeft hier natuurlijk 15 jaar gewerkt. Zijn lessen weerspiegelen die ervaring. Hij raakt precies de punten aan waarom het gaat. Ik moet nog zien of wij met ons nieuwe leerboek How great is his love … dat niveau halen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s